Ομοσπονδία εξωραϊστικών συλλόγων οικιστών Αγ. Θεοδώρων

Δασικές Πυρκαγιές – Περιβάλλον και Πολιτική

Οι δασικές πυρκαγιές είναι πράγματι θεαματικές και άμεσα επικίνδυνες και ενδιαφέρουν την επικαιρότητα. Όμως η ουσία του φαινομένου, η καταστροφική του δράση στο περιβάλλον περνάει πάντα σε δεύτερη μοίρα. Είναι ζήτημα εξειδικευμένου ενδιαφέροντος και οι επιδράσεις του μακροχρόνιες αλλά καθοριστικές για την οικολογική ισορροπία σε κάθε περίπτωση. Η οικολογική υποβάθμιση δεν μπορεί να αγνοείται. Γίνεται αντιληπτή και σαν εικόνα σε όλα τα στάδια εξέλιξης της υποβαθμισμένης πια φυτοκοινωνίας.

Με την πυρκαγιά αντιστρέφονται όλες οι διαδικασίες οικολογικής ανάπτυξης. Τόσο οι βιολογικές διεργασίες όσο και η εδαφολογική συγκρότηση. Καταστρέφεται όλη η μικροχλωρίδα και η μικροπανίδα της περιοχής και η ζωή αρχίζει από την αρχή σε πολύ δυσμενέστερες συνθήκες. Η καταστροφή του εδάφους που ακολουθεί από τις διαβρωτικές επιδράσεις είναι ανυπολόγιστης οικολογικής σημασίας αφού η εδαφογένεση είναι αφάνταστα μακρόχρονη διαδικασία.

Από την πυρκαγιά στις Κεχριές Κορινθίας
Από την πυρκαγιά στις Κεχριές Κορινθίας / Πηγή: Eurokinissi

Το γεγονός ότι η φύση στην εξελικτική της πορεία αντιστέκεται με τη δημιουργία φυτικών ειδών που έχουν την ικανότητα να αναγεννιούνται αμέσως μετά την πυρκαγιά δεν σημαίνει ότι η οπισθοδρόμηση της εξελικτικής διαδικασίας δεν έχει επισυμβεί. Η επιστημονικοφάνεια αυτή που προβάλλεται ιδιαίτερα, οδηγεί στον εφησυχασμό και την επανάπαυση, υποτιμώντας την έκταση και το βάθος της καταστροφής από την πυρκαγιά. Όπως εφησυχασμός και επανάπαυση καλλιεργείται και με την προβολή σαν αιτία των πυρκαγιών ακραία καιρικά φαινόμενα. Οι καιρικές συνθήκες στοιχεία της ίδιας της φύσης που συνυπολογίζονται στη διαχείριση των δασών και του  φυσικού περιβάλλοντος και στην οργάνωση της κοινωνικής ζωής γίνονται στην επίσημη εκδοχή τους αιτία της καταστροφής. Μια τρίτη παράμετρος που λειτουργεί στην ίδια κατεύθυνση είναι το δήθεν ενδιαφέρον για την αποκατάσταση της καταστροφής. Το περιβάλλον δεν επανέρχεται με τυφλές και ανεύθυνες επεμβάσεις, με άναρχες και χωρίς κριτήριο πρωτοβουλίες αναδάσωσης, όπως συμβαίνει με ενέργειες του τύπου «όλοι μαζί μπορούμε» κ.λ.π. Η επέμβαση στη φύση μετά από μια τέτοια ανατροπή της γαιο-βιολογικής  διεργασίας είναι σοβαρό θέμα. Πέρα από το επιστημονικό κριτήριο, η όποια επιχειρούμενη επέμβαση μόνο αρνητικές επιδράσεις μπορεί να έχει. Η πολυπλοκότητα της φυσικής διεργασίας δεν αντέχει, ούτε την προχειρότητα, ούτε την άγνοια, ούτε την επίδειξη περιβαλλοντικής ευαισθησίας.

Με όλα αυτά επιχειρείται η αντιστροφή της πραγματικότητας στην κοινωνική αντίληψη για τις εξελίξεις στο φυσικό περιβάλλον. Η συσκότιση της κατάστασης υπηρετεί την επιλογή της πολιτικής εξουσίας, που αγνοεί τη φύση και αναθέτει στην επιχειρηματικότητα ρόλο ρυθμιστή της κοινωνίας με τη φύση.

Γενικά η χρόνια απουσία κάθε κοινωνικής δραστηριότητας από τα δάση, η δομή και η σύνθεση της φυτοκοινωνίας που διαμορφώθηκε σε εκτεταμένες περιοχές της χώρας μας, και οι κλιματεδαφικές συνθήκες, ευνοούν τη συσσώρευση εύφλεκτης ξυλώδους μάζας και την αντίστοιχη ένταση και  καταστροφικότητα των πυρκαγιών. Ειδικότερα οι τοπικές συνθήκες και οι αφορμές προσδιορίζουν το ξέσπασμα της πυρκαγιάς κάθε φορά, και κάθε φορά θα περιγράφεται η καταστροφή με όλο και μελανότερα χρώματα, και  θα συνεχίσουμε να παραμένουμε απλοί θεατές της καταστροφής.

Πυρκαγιά στις Κεχριές Κορινθίας - 09/07//2020
Πυρκαγιά στις Κεχριές Κορινθίας – 09/07//2020 / Πηγή: Eurokinissi

Για να κατανοηθεί σε βάθος η διαδικασία καταστροφής των δασών και του φυσικού περιβάλλοντος είμαστε υποχρεωμένοι να βλέπουμε μεγάλες χρονικές περιόδους πέραν του συνηθισμένου, όπως αντανακλάται από την ατομική και την κοινωνική ζωή ή από τη ζωή μιας επιχείρησης. Οι πυρκαγιές επιταχύνουν μια διαδικασία που άρχισε από πολύ μακριά και κάτω από διαφορετικές συνθήκες της ιστορικής μας διαδρομής. Η εκτεταμένη βραχοποίηση στη χώρα μας  που κληρονομείται από γενιά σε γενιά επιταχύνεται σήμερα με τη δράση των πυρκαγιών , ενώ το φαινόμενο εντείνεται  τελευταία και με την τσιμεντοποίηση των βουνών μας από την αλόγιστη εγκατάσταση ανεμογεννητριών.

Σήμερα οι επεμβάσεις στη φύση δεν γίνονται κάτω από την πίεση της επιβίωσης. Έχουν περάσει οι εποχές που αυστηροί λόγοι επιβίωσης επέβαλαν την άναρχη, την αυθόρμητη και την τυφλή εκμετάλλευση των φυσικών πόρων. Στην εποχή μας πρόκειται για συνειδητή επιλογή του οικονομικού μας συστήματος. Η αιτία της καταστροφής των δασών και του φυσικού περιβάλλοντος αντανακλάται στο κίνητρο της υλικής παραγωγής, στο επιχειρηματικό κέρδος. Οι φυσικές διεργασίες που  διατηρούν  το δάσος και αναβαθμίζουν το φυσικό περιβάλλον δεν προσφέρονται για επιχειρηματική εκμετάλλευση. Η επιχειρηματική λογική από τη φύση της είναι περιορισμένης χρονικής διάρκειας, με σκοπό το άμεσο κέρδος, για την επιχείρηση και δεν μπορεί να αξιολογήσει και ούτε την ενδιαφέρουν μακροπρόθεσμες επιδράσεις. Επιδράσεις που αφορούν αέναες διαδικασίες φυσικής διεργασίας. Όταν το δάσος προορίζεται για οποιαδήποτε επιχειρηματική χρήση τότε προδιαγράφεται η υποβάθμισή του και ο αφανισμός του.

Από την άλλη τα δάση και το φυσικό περιβάλλον δεν ανήκουν σε κανέναν, η κοινωνία ανήκει στη φύση, η ίδια είναι δημιούργημα της φύσης. Από την ίδια μας την ύπαρξη πηγάζει η υποχρέωση της πολιτικής εξουσίας να καταργήσει άμεσα κάθε ατομική ιδιοκτησία στα δάση και τη δασική γη και να εναρμονιστεί με την αναγκαιότητα της διαχείρισης των δασών και του φυσικού περιβάλλοντος σύμφωνα με τους φυσικούς νόμους στο διηνεκές. Έτσι και μόνο έτσι μπορεί να διασφαλιστεί ισορροπία της κοινωνικής ζωής με τη φύση.

Πυρκαγιά στα νησιά του Ιονίου
Φώτο Αρχείου / Πυρκαγιά στα νησιά του Ιονίου / Πηγή: Eurokinissi

Αυτό όμως που γίνεται ανοιχτά και ξεκάθαρα είναι αυτό που επισημοποιείται κάθε φορά με τον κρατικό προϋπολογισμό, όπου οι δαπάνες για τα δάση και το φυσικό περιβάλλον είναι μηδαμινές, ενώ στην επιχειρηματικότητα ανήκουν τα πάντα. Αυτή εμφανίζεται σαν προϋπόθεση για την ίδια μας την ύπαρξη. Αυτό είναι κεντρικό ζήτημα στην οργανωμένη κοινωνία που δείχνει ξεκάθαρα, ότι το ενδιαφέρον της πολιτικής εξουσίας για το περιβάλλον, πέρα από λόγια,  είναι ανύπαρκτο. Είναι ζήτημα που δεν προβάλλεται, δεν αναδεικνύεται και δεν φαίνεται να ανησυχεί ιδιαίτερα. Αυτό είναι, κατά τη γνώμη μου, το πρόβλημα για τη σημερινή κοινωνία σχετικά με τις ευθύνες της για τα δάση και το φυσικό περιβάλλον Αυτός ο προσανατολισμός της κοινωνικής διαπαιδαγώγησης αντικαθιστά τη σημασία της φύσης για τη ζωή στην κοινωνική συνείδηση, με το κέρδος της  επιχείρησης. Υποσκάπτει την ίδια την ύπαρξη της ζωής. Η ουσία δηλ. της πραγματικής σχέσης της κοινωνίας με το περιβάλλον παραμένει αδιάφορη για την κοινωνία.  Σεβασμός οφείλεται μόνο στις  αξίες της ατομικής ιδιοκτησίας και της επιχειρηματικής δράσης. Έτσι παραμένει στην εξουσία η πολιτική που τις αντιπροσωπεύει, αλλά εχθρική προς το περιβάλλον. Μαζί με τον εξωραϊσμό της επιχειρηματικής  δεινότητας εξωραΐζεται και η καταστροφή της φύσης και της ζωής. Η υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος είναι μεν μακροχρόνια διαδικασία αλλά είναι δρομολογημένη από το οικονομικό σύστημα. Ξεκάθαρος και συνεπής αγώνας για την υπεράσπιση της φύσης σημαίνει αγώνας ενάντια στο οικονομικό σύστημα. Δεν μπορούν να μένουν αναπάντητα τα ιδεολογήματα και οι προφάσεις της αστικής εξουσίας που θεωρούν την καταστροφή αναγκαίο κακό και την επιχειρηματική σχέση με τη φύση μονόδρομο.  Η κοινωνική αδράνεια για την υπεράσπιση της φύσης δεν μπορεί να συνεχίζεται. Και θα πρέπει να ξανατονιστεί ότι η υποβάθμιση της φύσης σήμερα ταυτίζεται με την επικράτηση της  επιχειρηματικής λογικής στην παραγωγική διαδικασία.

Βλαχιώτη  28-7-2020
Δήμος  Δημητρόπουλος
Δασολόγος (Συνταξιούχος Δημ. Υπάλληλος)